Onderzoek

Met dit dossier laten we zien hoe belangrijk en noodzakelijk onderzoek naar de geschiedenis van de verpleegkunde is. Resultaten van verpleegkundig-historisch onderzoek zijn in Nederland nog schaars. Daarom geven we onderzoekers, studenten en auteurs in dit dossier een platform om hun proefschrift, onderzoekresultaten, scriptie of artikel te delen.

Agenda

Op deze agenda staan de congressen, bijeenkomsten en symposia over de geschiedenis van de verpleging. We houden ze nationaal en internationaal bij. Mist er iets? Laat het ons weten via info@fni.nl

 

Agenda 2019 - 2020

 

16 maart 2019 - 29 november 2019 

 

10 oktober 2019

 

13 - 15 februari 2020

  • International Conference on the History of Nursing 
  • Location: Florence, Italy
  • More information

 

12 - 13 maart 2020

  • Internationale Tagung fur Geschichte der Pflege und Gesundheitsberufe
  • Locatie: Kloster Irsee Deutschland
  • More Informatioan

 

10 -12 september 2020

  • 37th Annual Nursing & Health Care History Conference
  • Location: Chester (GB)
  • More information

 

<
>

Ziekenzalen in het fort

De Stelling van Amsterdam, een reeks van 46 forten, was een militair verdedigingswerk. Tijdens WO I waren de forten bemand met gemobiliseerde militairen. Als zij ziek werden, zoals tijdens de Spaanse Griep in 1918, of gewond raakten, moesten zij in de forten behandeld en verpleegd kunnen worden. Daarom zijn er nu nog steeds ziekenzalen in de forten aanwezig. Koos Duivesteijn bezocht ze alle 46.

Lees het volledige artikel

<
>

‘Foute’ verpleegsters in WO II

In de eerste helft van de 20e eeuw stond het verpleegstersberoep te boek als fatsoenlijk en barmhartig, een ware roeping zelfs. Toch waren ook Nederlandse verpleegsters tijdens WO II actief binnen het naziregime. Een delicaat onderwerp, waar Sietske van der Veen een onthullende Masterscriptie Geschiedenis over schreef.

Lees de scriptie van Sietske van der Veen

<
>

Onderwijs

In Nederland is de interesse voor de geschiedenis van het vak de afgelopen jaren toegenomen. Een goed voorbeeld is de aandacht voor de Dag van de Verpleging. En af en toe vindt er een promotie naar een verpleegkundig-historisch thema plaats. Daarentegen ontbreekt het vak geschiedenis van de verpleging en verzorging sinds 1996 in het curriculum van de opleiding tot verpleegkundige. In landen als Engeland, Duitsland, Denemarken en Amerika behoort dit vak wel tot het curriculum. Internationaal gezien staan we dus nog in de kinderschoenen als het gaat om (wetenschappelijk) onderzoek en de toepassing in het onderwijs. Om die achterstand in te lopen, zoekt het Florence Nightingale Instituut internationaal meer aansluiting.

<
>

Reacties

Heleen Jansen 25-11-2018

Ik heb de inservice opleiding gedaan in het Diaconessenhuis in Haarlem en heb in 1966 examen gedaan. Daarna de kraam. Ik ben bezig met een boek over die opleidingstijd.

Een internationale master

Ook internationaal speelt de geschiedenis van de verpleging een rol. In 2011 is de 'European Association for the History of Nursing' (EAHN) opgericht. Dit is een samenwerkingsverband tussen verpleegkundig-historici van zo'n 18 landen. Jaarlijks ontmoeten de vertegenwoordigers elkaar ergens in Europa. In 2016 vond deze meeting plaats in Milaan. Op intitaitief van de Noorse collegae is een internationale master, genaamd ‘Nursing Traditions and History in Europe’, ontwikkeld. Onder auspiciën van de Universiteit van Tromso is de educatieve expertise geleverd.

 

De landen die meedoen zijn Noorwegen, Duitsland, Ierland, Engeland, Italië, Zwitserland en Nederland. Ieder land de content van de geschiedenis van de verpleging van het eigen land aangeleverd. Voor Nederland maakte het FNI 2 modules, die bestaan uit webcolleges, vragen, filmpjes, foto’s en objecten. Deze master is online beschikbaar als een Massive Open Online Course (MOOC). Op de meeting van de EAHN in Utrecht op 23 en 23 februari 2017 is de MOOC gepresenteerd. 

Meer weten over de EAHN? Kijk op www.eahn.eu

<
>

Home

Welkom op de website van het Florence Nightingale Instituut. Hier vind je allerlei themadossiers over de geschiedenis van de verpleging en verzorging. Ontdek hoe het vak zich door de jaren heen ontwikkeld heeft. Maak kennis met belangrijke vrouwen uit het vak. En deel deze informatie met anderen.

Canon

Bekijk hier de tijdlijn van de geschiedenis van de verpleging en verzorging, van 1800 tot nu

Bekijk dit dossier

Opdrachten voor het onderwijs

Speciaal voor MBO- en HBO studenten: ruim 20 educatieve opdrachten over de geschiedenis van de zorg

Bekijk dit dossier

Top 25

Stoere vrouwen en een man in de zorg. Onze top 25 van vastberaden en doortastende verpleegkundigen.

Bekijk dit dossier

Katholieke ziekenzorg

Katholieke religieuzen verpleegden zieken vanuit roeping en hadden tot de jaren ‘60 een belangrijk aandeel in de ziekenverpleging.

Bekijk dit dossier

Kraamzorg thuis

In Nederland was thuis bevallen de normaalste zaak van de wereld, ook nadat in andere westerse landen de medicalisering van de geboorte toenam. Nederlandse vrouwen kregen hun baby lange tijd liever thuis dan in het ziekenhuis. De kraamzorg heeft dus een lange historie.Toch daalt het aantal thuisbevallingen aanzienlijk. Hoe gaat dat verder en wat betekent die afname voor het beroep van kraamverzorgende? In dit dossier vind je de geschiedenis van de kraamzorg vroeger en nu.

Hall of Fame

Wie zijn ze, die vrouwen en mannen uit de geschiedenis die het beroep van verpleegkundige en verzorgende groot gemaakt hebben? Natuurlijk kent iedereen Florence Nightingale wel, maar al die andere ambassadeurs en voorbeelden verdienen ook onze aandacht. Hier zijn ze!

Verplegen in de wijk

Wijkverpleging staat volop in de schijnwerpers. Vergrijzing en bezuiniging maken dat de thuiszorg op een andere manier georganiseerd moet worden. Huishoudelijke hulp komt bij gemeenten te liggen, terwijl verpleging en verzorging een taak van de wijkverpleging blijven. De roep om de ‘ouderwetse wijkverpleegster’ weerklinkt. De vraag is dan natuurlijk wat voor iemand dat was. Lees hier alles over de geschiedenis en historie van de wijkverpleging.

Verplegen in het ziekenhuis

Waar verplegen we de patiënt. Thuis of in het ziekenhuis? Tegenwoordig worden patiënten - onder andere uit kostenoverwegingen - eerder naar huis gestuurd dan 25 jaar geleden. Verpleegkundigen krijgen daarom steeds meer alleen met ernstige zieken te maken. Hoe was dat in de 19e en de 20e eeuw? Hoe zagen ziekenhuizen er uit? Bestonden verpleegkundigen al en wat deden ze toen? Lees hier alles over de geschiedenis en de historie van het ziekenhuis.

De GGZ

Mensen met psychische stoornissen blijven tegenwoordig zo lang mogelijk thuis wonen. Ze worden ambulant behandeld of zelfs via internet. Patiënten heten cliënten. Oppassers en bewaarders hebben plaatsgemaakt voor verpleegkundigen of verpleegkundig specialisten in de GGZ. Lees hier meer over de geschiedenis en de historie van de GGZ.

Verplegen in de Z

Eeuwenlang zijn termen voor verstandelijk gehandicapten en psychiatrische patiënten door elkaar gebruikt. De haast eindeloze opsomming varieert van zwakzinnigen tot idioten, debielen, imbecielen, achterlijken, onvolwaardigen, onmaatschappelijken, onnozelen, waanzinnigen, gekken en dwazen. Bij verstandelijk gehandicapten of zwakzinnigen is er altijd sprake van gebrekkige verstandelijke vermogens. Het is een groep die niet of moeilijk voor zichzelf kan zorgen. De kwetsbaarheid is gebleven, maar tegenwoordig spreken we over ‘mensen met mogelijkheden’. Hoe komt dat zo? Lees hier alles over de geschiedenis en historie van de zorg voor verstandelijk gehandicapten.

Gezinszorg

De professional die organisatorische taken in een gezin overneemt, heet sinds 1997 verzorgende of helpende. Ook namen als thuisbegeleidster, ouderenhelpster of gezinshulp komen voor. Ze zijn afgeleid van de beroepsbeoefenaren die vanaf begin 20e eeuw in de gezinsverzorging werkzaam waren. Zij waren de praktische vervangsters van moeders, die hun taken in het gezin niet konden vervullen. Er werden hoge eisen aan hen gesteld. Hoe is het beroep van huisverzorgster - zoals de gezinsverzorgende vroeger heette - veranderd? Lees hier alles over de geschiedenis en de historie van de gezinszorg.

1895 - 1945

Particulier initiatief

In de 19e eeuw was de zorg voor het gezin de taak van de moeder. Als zij ziek was, had dat vaak dramatische gevolgen. Het grootste risico liepen arme huishoudens waar de vader en moeder allebei moesten werken. Het inkomen viel weg en het huishouden ontspoorde. Om ontwrichting van die gezinnen te voorkomen, riepen vermogende particulieren vanaf 1895 verenigingen in het leven. De eerste was ‘Hulp in het Huisgezin’ in Deventer en daarna volgden initiatieven in andere steden in hoog tempo. Ook de verzuilde kruisverenigingen, die vanaf het eind van de 19e eeuw het licht zagen, richtten zich op verbetering van verzorging van het gezin.

<
>

Canon van de gezinszorg

Een overzicht van de lange geschiedenis van de gezinsverzorging.

Bekijk dit dossier

’Hulp in de Huishouding’

Deze helpster van de Katholieke Vereniging ‘Hulp in de Huishouding’ vervangt de moeder in het gezin. Ze schenkt koffie voor vader en verstelt tussen de bedrijven door het linnengoed met de Singer naaimachine. Het kindje kijkt onwennig naar deze rijzige dame in wit uniform.


Periode
  • Van 1939 tot 1940





<
>

Handnaaimachine

De komst van de naaimachine verlichtte het werk van gezinsverzorgsters enorm. Het stoppen van sokken en kousen bleef een hele klus, maar dankzij de handnaaimachines, waarvan het merk Singer buitengewoon populair was, konden intensieve naaiklussen en verstelwerk sneller uitgevoerd worden. Tijdens de opleiding kwam ...

... het werk met hand- of trapnaaimachine ook aan bod. Men moest stukjes in lakens, overalls of blousjes kunnen zetten, en geblokte of gebloemde stoffen op een goede manier kunnen verstellen.


Periode
  • Van 1880 tot 1940





<
>

Beantwoord deze vraag en ontdek welke themadossiers voor jou interessant zijn.

De voor jou geselecteerde dossiers verschijnen naast elkaar. Je kunt via het pijltje in de rode balk aan de zijkant van het dossier verder klikken.

Verberg Voor jou, omdat je meer wilt weten over onderzoek