C.H. Vernède (1875-1957)

Levensloop
Catharina Helena Vernède wordt in 1875 geboren. Als jong meisje helpt zij de dorpsdokter bij zijn bezoeken. In 1895 besluit ze de opleiding tot verpleegster te volgen en vertrekt ze naar een groot stadsziekenhuis. Een jaar later, in 1896, stapt ze over naar het Gemeenteziekenhuis aan de Zuidwal in Den Haag. Gedurende haar loopbaan als verpleegster, maar ook nog lang daarna, zet Vernède zich vooral in voor een betere opleiding voor verpleegkundigen. Ze vindt dat verpleegsters niet moeten worden opgeleid in het ziekenhuis, een zogenaamde leer/werkplek, maar dat dit gescheiden moet gebeuren. Dit komt volgens Vernède zowel de verpleegkundigen, de patiënten als het vak ten goede. Ze vindt dat verpleegkundigen tijdens hun opleiding in het ziekenhuis teveel verantwoordelijkheid en dat ze te moeilijke ingrepen moeten verrichten. Als ze dan fouten maken, is dat slecht voor hun zelfvertrouwen, voor de patiënt in kwestie en voor het imago van het beroep.
Tussen 1917 en 1934 publiceert ze meerdere artikelen in het Tijdschrift voor Ziekenverpleging waarin zij haar visie op de opleiding uiteenzet. In haar kritische artikelen neemt zij zeker geen blad voor de mond, maar laat ook ruimte voor verbetering.
Geschiedenis van de ziekenverpleging
In 1927 publiceert Catharina Vernède een vertaling van het dan immens populaire A History of Nursing van de hand van de Amerikaanse verpleegsters Nutting en Dock. Hiermee breekt Catharina Vernède een lans voor het belang van de geschiedenis voor verpleegkundigen. Volgens Vernède verschaft kennis over de eigen beroepsgeschiedenis troost, kracht en liefde voor het vak. In 1950 publiceert Vernède een vernieuwde editie van haar boek. De titel is nu De Ziekenverpleging. Roeping en Beroep. Leidraad voor Verpleegsters en Verplegers. In de inleiding gaat Vernède dieper in op de vraag waarom de geschiedenis van de ziekenverpleging bestudeerd moet worden. Het levert verpleegkundigen iets op, namelijk inspiratie en moed om te vechten voor hun idealen.
Belang van ethiek
Catharina Vernède zet zich niet alleen in voor een betere opleiding, maar ook voor meer idealisme en ethiek in de verpleegkunde. Ze bestrijdt de degradatie van de verpleging tot een soort eendimensionaal medisch beroep. Belangrijker dan de symboliek van het uniform vindt Vernède de persoonlijke ethiek van de zusters. Ze veroordeelt verpleegkundigen die hun beroepsgeheim schenden en zo het vertrouwen van de patiënten beschamen. Ze is dan ook een sterk voorstander van praktisch ethiekonderwijs in de opleiding.
Stichting Zuster Vernède
In 2008 heeft het Florence Nightingale Instituut een steunfonds voor het verpleegkundig historisch onderzoek opgericht, genoemd naar Catharina Vernède. Vanuit dit fonds worden beurzen verstrekt die wetenschappelijk onderzoek naar de geschiedenis van de verpleging en verzorging mogelijk maken. Hiermee wordt de erfenis van Catharina Vernède voortgezet.
print pagina






