Educatie

Het Florence Nightingale Instituut ontwikkelt van oudsher op vernieuwende wijze educatief materiaal. Dit doen we om leerlingen en studenten inzicht te geven in de ontwikkelingen die het vak verpleging en verzorging heeft doorgemaakt. We zijn ervan overtuigd dat geschiedenis een plek in het curriculum verdient, of het nu verplicht is of niet. Ons motto luidt niet voor niets: ‘the future of nursing is built on the past’.

Waarom geschiedenis?

Geschiedenis van de verpleging laat zien waar het beroep vandaan komt. Hoe het zich ontwikkeld heeft. Welke bijzondere prestaties zijn geleverd. Welke vernieuwingen zijn doorgevoerd en wie ons in de loop der tijd zijn voorgegaan. Toekomstige en huidige verpleegkundigen en verzorgenden zijn onderdeel van een lange traditie. Ze kunnen zich spiegelen aan pioniers en rolmodellen, zonder de ogen te sluiten voor eventuele fouten uit het verleden. De geschiedenis laat zien hoe de beroepsgroep zich gevormd heeft, hoe deze is geprofessionaliseerd en welke beroepsorganisaties zijn ontstaan. Dat alles ondersteunt de beroepsidentiteit en versterkt een gevoel van beroepstrots. We zijn ervan overtuigd dat historische kennis ook bijdraagt aan innovatief denken.

<
>

Educatie voor jou

Via educatieve opdrachten geven we studenten graag inzicht in de ontwikkelingen die het vak heeft doorgemaakt. In dit dossier vind je een aantal voorbeelden van zo’n educatieve opdracht. Veel succes!

<
>

Verpleging en samenleving

De verpleging als beroep ontwikkelt zich niet in een vacuüm, maar in relatie tot de samenleving. Kennis van de omstandigheden en structuren waarin vroeger gewerkt werd, leidt tot beter begrip van de situatie waar verpleegkundigen en verzorgenden vandaag de dag mee te maken hebben.

Geschiedenis leert studenten omgaan met vragen als: hoe heeft de verpleegkundige praktijk zich ontwikkeld en waarom juist zo; hoe verhouden actuele discussies en vraagstukken zich tot het verleden; welke beelden hebben wij over heden en verleden en waar komen die vandaan? Daardoor kunnen ze gefundeerd meedenken en meepraten over actuele vraagstukken en hun eigen positie daarin bepalen.

<
>

Veranderingen in de wijkverpleging 1900-1950-2000

Tegenwoordig heet alles thuiszorg: gezinszorg, ouderenzorg, kraamzorg, wijkverpleging, huishoudelijke hulp. Vroeger was dat heel anders.

Het vak verpleging ontstond in de 19e eeuw. Rond 1880 ontstonden de eerste verpleegstersopleidingen in Nederland. Verpleegsters waren toen overal inzetbaar: in de ziekenhuizen maar ook in de wijken.

Hoe veranderde het werk van de wijkverpleegster tussen 1900 en 2000? Bekijk om deze opdracht te maken het werkblad: 

Werkblad

Antwoordblad

 

Deze opdracht is op HBO-niveau

<
>

Permanent in beweging

Wie de hedendaagse beroepspraktijk als gegeven neemt, vergeet dat vrijwel alle aspecten daarvan het gevolg zijn van historische ontwikkeling en vernieuwing. Soms ging het om grootse innovaties, vaak ook om kleine stapjes die in de dagelijkse praktijk werden bedacht en doorgevoerd. Zowel organisatorisch, beroepsinhoudelijk als sociaal is het verpleegkundige vak permanent in beweging: er worden steeds nieuwe eisen gesteld, steeds nieuwe technieken ontwikkeld, steeds nieuwe posities ingenomen. Geschiedenisonderwijs zorgt ervoor dat studenten zich ervan bewust worden dat zij zich bevinden op één moment in een lange tijdlijn. Het opent hun ogen voor het permanente proces van verandering en zorgt ervoor dat zij op hun beurt geprikkeld worden tot een innovatieve houding.

 

<
>

Vlag Dag van de Verpleging

Dit jaar wordt de Dag van de Verpleging voor de 50e keer gevierd. En jaarlijks wappert er dan wel ergens bij een instelling in ons land de speciale vlag van de Dag van de Verpleging. Een prachtig symbool, maar inmiddels wel enigszins gedateerd. Daar moet nu verandering in komen.

Ontwerp jij de nieuwe vlag?

Het Florence Nightingale Instituut (FNI) en beroepsorganisatie V&VN vinden dat het na een halve eeuw hoog tijd is voor een nieuwe, eigentijdse vlag. Vind jij dat ook? Maak dan een nieuw ontwerp en stuur het wedstrijdformulier in voor 1 oktober 2014.

In januari 2015 maakt de jury het mooiste ontwerp voor de nieuwe vlag bekend. De winnaar ontvangt een geldbedrag van € 250. Ook is het ontwerp straks terug te zien op een gloednieuwe vlag voor de Dag van de Verpleging. Die vlag wordt straks in productie genomen door de Dokkumer Vlaggen Centrale en is begin 2015 te verkrijgen via de webwinkel van het FNI.

Direct naar het dossier Vlag voor de Dag van de verpleging

 

<
>

Mark Rutte hijst vlag in 2014

12 mei 2014 - Op de 51ste Dag van de Verpleging hijst minister president Mark Rutte de 50 jaar oude vlag. Deze vlag is afkomstig uit de collectie van het Florence Nightingale Instituut. Rutte krijgt de vlag daarom aangeboden door onze directeur drs. Nannie Wiegman. De ceremonie vindt plaats bij het Rijnland Ziekenhuis in Leiderdorp. Hier wordt later die dag de Verpleegkundig AdviesRaad geinstalleerd. 

Rutte kreeg de vlag aangeboden door drs. Nannie Wiegman, directeur van het Florence Nightingale Instituut. De vlag is ook in het bezit van het FNI. Rutte gaf hiermee het startsein voor een gezamenlijke campagne van het Florence Nightingale Instituut en V&VN voor een nieuwe vlag.

<
>

Hijsen van de eerste vlag 1964

De vlag werd voor het eerst gehesen op de ochtend van 12 mei 1964 in de voortuin van het psychiatrisch ziekenhuis Brinkgreven te Deventer. Zij was ontworpen en gemaakt door de medewerkers van dat ziekenhuis en werd gehesen door twee leerling-verplegenden in kostuum uit de tijd van Florence Nightingale. De muzikale ...

... omlijsting van de plechtigheid werd verzorgd door het tambourkorps van het 13e Pantserinfanteriebataljon van het Garderegiment Fuseliers Prinses Irene, dat gelegerd was in de nabijgelegen Westenbergkazerne in Schalkhaar. De vlag werd tevens getoond voor de ingang van het St. Elisabethsgasthuis in Deventer. Deze eerste vlag wijkt op enkele punten af van de definitieve vlag die vanaf 1965 landelijk beschikbaar kwam.

 


Titel
  • Hijsen van de eerste vlag van de Dag van de Verpleging, 12 mei 1964

Periode
  • 1964





<
>

Randvoorwaarden

Het staat je volledig vrij om een nieuw ontwerp te maken naar eigen inzicht. Wie weet kies je voor een moderne vertaalslag van de ‘lady with the lamp’. Of je kiest voor een geheel nieuwe invalshoek die het vak kan symboliseren. Het is aan jou.

Houd er in ieder geval rekening mee dat de vlag in 2 formaten wordt uitgevoerd: 100 x 150 cm en 150 x 255 cm.

Het ontwerp moet goed zichtbaar zijn als de vlag op hoogte wappert. 

Je bent helemaal vrij in de kleuren die je gebruikt, of je nou kiest voor zwart-wit of full colour.

<
>

Ik stuur een ontwerp in!

Wordt jouw vlag dé vlag voor de Dag van de Verpleging?



Vul onderstaande vragen in, verstuur het formulier en upload je ontwerp.


Kies bestand ....

Actievoorwaarden

  • Deze campagne is een gezamenlijk initiatief van het FNI en V&VN.
  • Met het inzenden van je ontwerp ga je akkoord met het gebruik voor een nieuwe vlag en doe je afstand van auteurs- of eigendomrechten.
  • Ontwerpen kunnen uitsluitend via het wedstrijdformulier worden ingezonden. 
  • De actieperiode loopt van 12 mei tot 1 oktober 2014.
  • De jury beoordeeldt alle ingezonden ontwerpen en zal daaruit een winnaar kiezen. Met de winnaar wordt in januari 2015 contact opgenomen. 
  • Medewerkers van het FNI, V&VN zijn uitgesloten van deelname. Dit geldt ook voor de juryleden.
x
Bedankt voor je inzending! De ontwerpwedstrijd loopt tot 1 oktober 2014. Daarna buigt een deskundige jury zich over alle inzendingen. Je moet dus nog even geduld hebben, maar we laten dit najaar zeker weer van ons horen.Hartelijke groet, mede namens V&VN,Team Florence Nightingale Instituut
<
>

Dag van de Verpleging

Als je op internet zoekt naar ‘Dag van …’ lijkt het wel of er elke dag iets te vieren of te herdenken valt. Je moet dus van goeden huize komen om je daartussen staande te houden. De ‘Dag van de Verpleging’ doet dat in Nederland al een halve eeuw. Waarom is die dag in het leven geroepen en hoe is de ontwikkeling verlopen? Gaat het om meer dan een plakje cake bij de koffie?

Hall of Fame

Wie zijn ze, die vrouwen en mannen die het beroep van verpleegkundige en verzorgende groot gemaakt hebben? Natuurlijk kent iedereen Florence Nightingale wel, maar al die andere ambassadeurs en voorbeelden verdienen ook onze aandacht. Hier zijn ze!

Nannie Blogt

Onze directeur drs. Nannie Wiegman, historicus en verpleegkundige van huis uit, blogt regelmatig. Dit gebeurt meestal naar aanleiding van actuele ontwikkelingen die zij in haar blog becommentarieert en in historisch perspectief plaatst.

Verplegen in de Z

Eeuwenlang zijn termen voor verstandelijk gehandicapten en psychiatrische patiënten door elkaar gebruikt. De haast eindeloze opsomming varieert van zwakzinnigen tot idioten, debielen, imbecielen, achterlijken, onvolwaardigen, onmaatschappelijken, onnozelen, waanzinnigen, gekken en dwazen. Bij verstandelijk gehandicapten of zwakzinnigen is er altijd sprake van gebrekkige verstandelijke vermogens. Het is een groep die niet of moeilijk voor zichzelf kan zorgen. De kwetsbaarheid is gebleven, maar tegenwoordig spreken we over ‘mensen met mogelijkheden’. Hoe komt dat zo?

Gezinszorg

De professional die organisatorische taken in een gezin overneemt, heet sinds 1997 verzorgende of helpende. Ook namen als thuisbegeleidster, ouderenhelpster of gezinshulp komen voor. Ze zijn afgeleid van de beroepsbeoefenaren die vanaf begin 20e eeuw in de gezinsverzorging werkzaam waren. Zij waren de praktische vervangsters van moeders, die hun taken in het gezin niet konden vervullen. Er werden hoge eisen aan hen gesteld. Hoe is het beroep van huisverzorgster - zoals de gezinsverzorgende vroeger heette - veranderd?

Lientje de Bussy-Kruysse (1858–1937)

Lientje Kruysse was een van Nederlands eerste gediplomeerde verpleegsters. Haar grote verdienste is dat zij kennis uit het buitenland in Nederland heeft geïntroduceerd. Zo heeft zij de wijkverpleging in diverse steden georganiseerd naar het toonaangevende Brits model.

Kraamzorg thuis

In Nederland was thuis bevallen de normaalste zaak van de wereld, ook nadat in andere westerse landen de medicalisering van de geboorte toenam. Nederlandse vrouwen kregen hun baby lange tijd liever thuis dan in het ziekenhuis. Toch daalt het aantal thuisbevallingen aanzienlijk. Hoe gaat dat verder en wat betekent die afname voor het beroep van kraamverzorgende?

Literatuur

Wil je meer te weten komen over de historie van de verzorgende en verpleegkundige beroepen? We hebben een literatuurlijst met een aantal standaardwerken voor je samengesteld, die samen een goed overzicht geven van de ontwikkeling en de geschiedschrijving

Tijdlijn

Tussen 1830 en nu komen verplegen en verzorgen tot bloei. Hoogte- en dieptepunten, kleine en grote gebeurtenissen maken hun geschiedenis. Hier vind je een globale tijdlijn van die ontwikkeling. Samen met jou maken we deze tijdlijn completer. Schrijf je mee aan deze tijdlijn?

Jeltje de Bosch Kemper (1836-1916)

Jeltje de Bosch Kemper werd op 28 april 1836 in een welgestelde familie in Amsterdam geboren. Het was niet gebruikelijk dat beschaafde meisjes werkten of studeerden. Maar Jeltje wilde zich nuttig maken en stortte zich op de verbetering van de maatschappelijke positie van vrouwen en verpleegsters.

Nieuws

In dit nieuwsdossier vind je het laatste nieuws van en over het Florence Nightingale Instituut. We houden je op de hoogte van relevante ontwikkelingen, maar ook van nieuwe themadossiers op deze website.

Bets Bilgen (1906-1996)

Bets Bilgen was een enthousiaste en praktische verpleegkundige. Doordat ze wetenschappelijke theorieën een praktische invulling wist te geven hielp ze de verpleging als vak verder. Haar enthousiasme, haar scherpe inzicht en haar arbeidsethos waren voor velen een belangrijke inspiratiebron.

Verplegen in de psychiatrie

Mensen met psychische stoornissen blijven tegenwoordig zo lang mogelijk thuis wonen. Ze worden ambulant behandeld of zelfs via internet. Patiënten heten cliënten. Oppassers en bewaarders hebben plaatsgemaakt voor verpleegkundigen of verpleegkundig specialisten in de GGZ. Lees hier hoe deze veranderingen tot stand gekomen zijn.

Verplegen in de wijk

Wijkverpleging staat volop in de schijnwerpers. Vergrijzing en bezuiniging maken dat de thuiszorg op een andere manier georganiseerd moet worden. Huishoudelijke hulp komt bij gemeenten te liggen, terwijl verpleging en verzorging een taak van de wijkverpleging blijven. De roep om de ‘ouderwetse wijkverpleegster’ weerklinkt. De vraag is dan natuurlijk wat voor iemand dat was.

Verplegen in de thuiszorg

Thuiszorg is een koepelbegrip dat wijkverpleging, gezinszorg, kraamverzorging, ouderenzorg en zorg voor chronisch zieken en gehandicapten omvat. Nu ingrijpende wijzigingen in de zorg voor de deur staan, leidt het begrip thuiszorg nogal eens tot spraakverwarring.

Marianne van Driel Krol (1920-2003)

Marianne van Driel Krol werd in 1920 in Haarlem geboren. Zij zette zich in voor één brede basisopleiding voor verpleegkundigen. Haar initiatieven op het gebied van wet- en regelgeving waren doorslaggevend voor de ontwikkeling van de verpleegkunde in de 20e eeuw .

Verplegen in het ziekenhuis

Waar verplegen we de patiënt - thuis of in het ziekenhuis? Tegenwoordig worden patiënten - onder andere uit kostenoverwegingen - eerder naar huis gestuurd dan 25 jaar geleden. Verpleegkundigen krijgen daarom steeds meer alleen met de ernstige ziektegevallen te maken. Hoe was dat in de 19e en de 20e eeuw? Hoe zagen ziekenhuizen er uit? Bestonden verpleegkundigen al en wat deden ze toen?

Bep Engelberts (1898-1965)

Anna Elisabeth Wilhelmina Christine Engelberts, roepnaam Bep, beschouwde haar verpleegkundige werk in Nederland en Nederlands-Indië als de vervulling van een gewone plicht. Daarmee was ze een voorbeeld voor velen en een onmisbare steun voor de artsen met wie ze samenwerkte.

Zorg! Wat weet jij ervan?

Het Florence Nightingale Instituut (FNI) is het kenniscentrum van de geschiedenis van de verpleging en verzorging. In de zorg werken ruim 400.000 mensen als verplegende of verzorgende. Een vak om trots op te zijn! Maar wat weet jij eigenlijk over de geschiedenis hiervan? Vul de quiz in vóór 1 juli 2014, laat je contactgegevens achter en maak kans op een ipad mini of 1 van de 10 no nurses no future pakketten.

Doe de quiz en win een ipad mini

Beantwoord de volgende 3 vragen:










Om kans te maken op de ipad laat ik hieronder mijn contactgegevens achter. Ik ontvang dan voortaan ook de maandelijkse e-nieuwsbrief van het FNI (klik op meer lezen voor de overige actievoorwaarden).




Actievoorwaarden

  • Dit is een actie van het FNI die loopt van 8 juni tot 1 juli 2014
  • Je maakt kans op een ipad mini of 1 van de 10 no nurses no future pakketten als je je naam en e-mailadres hebt ingevuld en akkoord bent gegaan met deze actievoorwaarden.
  • Je ontvangt dan voortaan onze e-nieuwsbrief. Hiervoor kun je je op elk gewenst moment ook weer afmelden.
  • De prijzen zijn niet inwisselbaar voor een geldbedrag.
  • Onder alle mensen die de quiz correct hebben ingevuld verloten wij de prijzen at random 
  • De winnaars krijgen in de eerste week van juli per e-mail bericht
  • Over de uitslag wordt niet gecorrespondeerd.
  • Medewerkers van het FNI zijn uitgesloten van deelname.

 

x
Bedankt voor het meedoen! De prijswinnaar krijgt in de eerste week van juli bericht.
<
>
<
>

Tijdlijn

Een overzicht van de geschiedenis van de verpleging en verzorging door de eeuwen heen.

Bekijk dit dossier

Zuster Anna vertelt

<
>

Beantwoord deze vragen. Dan tonen we de voor jou relevante themadossiers.

Verberg Voor jou, omdat je meer wilt weten over educatie